وایکینگها: تاریخ، فرهنگ، دریانوردی و حقایق جالب

وایکینگها، مردمانی اهل اسکاندیناوی، بین قرنهای نهم تا یازدهم میلادی، نقش پررنگی در اروپا ایفا کردند. آنها نه تنها به عنوان مهاجم شناخته میشدند، بلکه تاجران و مهاجرانی ماهر نیز بودند. دلایلی مانند افزایش جمعیت و سهولت حمله و استقرار در سرزمینهای جدید، اغلب به عنوان عوامل اصلی ترک سرزمینهای مادریشان – مناطق که امروزه به نامهای سوئد، نروژ و دانمارک میشناسیم – ذکر میشوند.
آنها در سرزمینهای وسیعی از جمله بریتانیا، ایرلند (با بنیانگذاری شهر دوبلین)، ایسلند، فرانسه، روسیه، گرینلند و حتی کانادا سکونت گزیدند. حملات وایکینگها به مناطق بالتیک، اسپانیا و دریای مدیترانه نیز گسترش یافت و تاثیرات عمیقی بر این مناطق گذاشت.
وایکینگها با استفاده از کشتیهای پیشرفته خود، نه تنها به تجارت میپرداختند، بلکه به دنبال سرزمینهای جدید برای سکونت و منابع ارزشمند برای غارت بودند. تاریخ به خوبی گویای نقش پررنگ و اثرگذار آنها در شکلگیری جوامع و فرهنگهای گوناگون است.
وایکینگها در انگلستان: از یورش تا پادشاهی
نخستین حمله وایکینگها به انگلستان در سال 793 میلادی و در لیندیسفارن به ثبت رسیده است. آنها از سال 865 میلادی شروع به استقرار در این سرزمین کردند و پیش از درگیری با پادشاهان وسکس، مناطق آنگلیای شرقی، نورثومبریا و نواحی مجاور را تصرف نمودند.
در طول سده بعد، مناطق تحت کنترل وایکینگها با نوسانات بسیاری روبرو بود، تا اینکه در سال 1015 میلادی، کانوت بزرگ به انگلستان حمله کرد و بر آن حکمرانی نمود. کانوت اغلب به عنوان یکی از خردمندترین و توانمندترین پادشاهان انگلستان شناخته میشود.
با این حال، در سال 1042 میلادی، خاندان حاکم پیشین، تحت رهبری ادوارد اعترافگر، مجدداً قدرت را به دست گرفت. عصر وایکینگها در انگلستان، با فتح نورمنها در سال 1066 میلادی به پایان رسید. دورهای پر فراز و نشیب که ردپای فرهنگ وایکینگها را در تاریخ انگلستان برجای گذاشت.
وایکینگها در آمریکا: سفر به سرزمینهای ناشناخته
وایکینگها در جنوب و غرب گرینلند سکونت گزیدند. گفته میشود این مهاجرت در سالهای پس از 982 میلادی و پس از آن رخ داد که اریک سرخ، که به مدت سه سال از ایسلند تبعید شده بود، این منطقه را کشف کرد. بقایای بیش از 400 مزرعه در این منطقه یافت شده است، اما در نهایت، آب و هوای گرینلند برای وایکینگها بیش از حد سرد شد و سکونت آنها در این سرزمین به پایان رسید.
منابع تاریخی مدتهاست از سکونتگاهی به نام وینلند (Vinland) نام بردهاند. کشف اخیر یک سکونتگاه کوتاه مدت در نیوفاندلند، در ل'آنسو مدوز (L'Anse aux Meadows)، تا حدودی این ادعا را تایید کرده است، اگرچه این موضوع همچنان محل بحث و جدال است. سفر وایکینگها به قاره آمریکا، گواهی بر روحیه ماجراجویی و کاوشگری آنها در جستجوی سرزمینهای جدید است.
وایکینگها در شرق: از بالتیک تا بیزانس
وایکینگها علاوه بر یورش به مناطق بالتیک، تا قرن دهم میلادی در نووگورود، کیف و مناطق دیگر مستقر شدند و با جمعیت اسلاو محلی ادغام گردیدند و قوم روس (Russ)، نیاکان روسها را شکل دادند.
از طریق همین توسعه به سمت شرق بود که وایکینگها با امپراتوری بیزانس تماس برقرار کردند. آنها به عنوان مزدور در قسطنطنیه جنگیدند و گارد وارانژیان (Varangian Guard)، محافظان ویژه امپراتور بیزانس را تشکیل دادند و حتی تا بغداد نیز پیش رفتند. این تعاملات، تاثیرات فرهنگی و نظامی متقابلی را بین وایکینگها و تمدنهای شرقی رقم زد.
واقعیت و افسانه درباره وایکینگها
از دیدگاه خوانندگان امروزی، مهمترین ویژگیهای وایکینگها، کشتیهای دراز و کلاهخودهای شاخدار هستند. در حالی که کشتیهای دراز یا همان "دراکارها" (Drakkars) وجود داشتند و برای جنگ و اکتشاف مورد استفاده قرار میگرفتند، وایکینگها از نوع دیگری از کشتی به نام "کنار" (Knarr) برای تجارت استفاده میکردند.
اما نکته جالب اینجاست که کلاهخودهای شاخدار، به عنوان یک ویژگی وایکینگها، کاملاً نادرست است و ریشه در افسانهها دارد. در واقع، هیچ مدرکی دال بر استفاده وایکینگها از کلاهخودهای شاخدار وجود ندارد.
وایکینگهای نامدار: چهرههای ماندگار تاریخ
در تاریخ وایکینگها، نامهای بسیاری به چشم میخورد که در این میان، برخی از آنها به دلیل دستاوردها و نقشآفرینیهای برجستهشان، به چهرههایی ماندگار تبدیل شدهاند. در زیر، به برخی از این وایکینگهای مشهور اشاره میکنیم:
- کانوت بزرگ: پادشاه انگلستان، دانمارک و نروژ
- اریک سرخ: کاشف و بنیانگذار سکونتگاه در گرینلند
- لیف اریکسون: کاشف وینلند (قاره آمریکا)
- سوین ریشچنگالی: پادشاه انگلستان و دانمارک
- برودیر: جنگجوی فعال در ایرلند
این افراد تنها نمونههایی از وایکینگهای شجاع و ماجراجویی هستند که نامشان در تاریخ ثبت شده است.
- تاریخ اروپا
- تاریخ