حقایقی خواندنی درباره خرگوش صحرایی دمسیاه: زیستگاه، رفتار و رژیم غذایی
خرگوش صحرایی دمسیاه (Lepus californicus) با گوشهای بلند و دم سیاهش شناخته میشود. جالب است بدانید که این جانور علیرغم نامش، خرگوش نیست بلکه نوعی "خرگوش صحرایی" (Hare) است. تفاوت اصلی خرگوشهای صحرایی با خرگوشهای معمولی در این است که خرگوشهای صحرایی هنگام تولد دارای پوشش کرکی و چشمانی باز هستند و از بدو تولد توانایی دویدن و جهشهای بلند را دارند. این در حالی است که خرگوشهای معمولی با چشمانی بسته و بدون مو به دنیا میآیند و اندام حرکتی کوتاهتری دارند.
اطلاعاتی مختصر درباره خرگوش صحرایی دمسیاه
- نام علمی: Lepus californicus
- نامهای رایج: خرگوش صحرایی دمسیاه، خرگوش بیابانی آمریکایی
- گروه جانوری: پستاندار
- اندازه: ۴۵ تا ۶۳ سانتیمتر
- وزن: ۱.۳ تا ۳ کیلوگرم
- طول عمر: ۵ تا ۶ سال
- رژیم غذایی: گیاهخوار
- زیستگاه: آمریکای شمالی
- وضعیت جمعیت: در حال کاهش
- وضعیت حفاظتی: کمترین نگرانی
ظاهر و ویژگیهای فیزیکی خرگوش صحرایی دمسیاه
خرگوش صحرایی دمسیاه، سومین خرگوش صحرایی بزرگ در آمریکای شمالی است (پس از خرگوش صحرایی آنتلوپ و خرگوش صحرایی دمسفید). یک خرگوش بالغ به طور متوسط حدود ۶۰ سانتیمتر طول دارد و وزن آن بین ۱.۳ تا ۳ کیلوگرم است. معمولاً مادهها کمی بزرگتر از نرها هستند، اما از نظر ظاهری تفاوت چندانی بین جنسیتها وجود ندارد.
این خرگوشها دارای گوشهای بلند و پاهای عقبی قوی و کشیده هستند. رنگ خز پشتی آنها ترکیبی از رنگهای شنی و مشکی (به اصطلاح "آگاوتی") است که ظاهری خالدار به آنها میدهد. خز زیر شکم آنها معمولاً به رنگ کرم است. نوک گوشهای خرگوش صحرایی دمسیاه، مشکی است و یک نوار مشکی نیز در بالای دم آن وجود دارد که تا چند سانتیمتر به سمت پشت بدن امتداد مییابد. قسمت زیرین دم آنها معمولاً به رنگ خاکستری تا سفید است.
زیستگاه و پراکندگی خرگوش صحرایی دمسیاه
خرگوشهای صحرایی دمسیاه بومی مناطق جنوب غربی ایالات متحده و مکزیک هستند. محدوده زندگی آنها از شمال تا ایالتهای واشنگتن و آیداهو، از شرق تا میسوری و از غرب تا کالیفرنیا و باخا کالیفرنیا امتداد دارد. جمعیت این خرگوشها در غرب میانه آمریکا به سمت شرق گسترش یافته و در حال جایگزین کردن خرگوشهای صحرایی دمسفید هستند. این گونه به فلوریدا و همچنین مناطق ساحلی نیوجرسی، مریلند و ویرجینیا نیز معرفی شده است.
خرگوشهای صحرایی در تمام طول سال در یک محدوده مشخص زندگی میکنند و مهاجرت یا خواب زمستانی ندارند. آنها در طیف وسیعی از زیستگاهها از جمله علفزارها، جنگلها، بوتهزارهای بیابانی و زمینهای کشاورزی زندگی میکنند. در هر کجا که یافت شوند، به ترکیبی از درختچهها، گیاهان علفی و علفها برای تأمین غذا، آب و پناهگاه نیاز دارند.
رژیم غذایی خرگوش صحرایی دمسیاه
خرگوشهای صحرایی گیاهخوار هستند. رژیم غذایی خرگوش صحرایی دمسیاه بسته به فصل و در دسترس بودن منابع غذایی، متغیر است. این رژیم غذایی شامل علفها، درختان کوچک، گیاهان علفی (فوربها)، کاکتوسها و درختچهها میشود. اگرچه خرگوشهای صحرایی میتوانند آب بنوشند، اما معمولاً آب مورد نیاز خود را از طریق رژیم غذاییشان تامین میکنند.
رفتارشناسی خرگوش صحرایی دمسیاه
خرگوشهای صحرایی دمسیاه معمولاً در طول روز زیر بوتهها استراحت میکنند و در اواخر بعد از ظهر و شب به تغذیه میپردازند. آنها به جز در فصل جفتگیری، زندگی انفرادی دارند. این خرگوشها شکارچیان متعددی دارند، اما با دویدن به صورت زیگزاگی با سرعت حدود 48 کیلومتر در ساعت و پرشهایی تا حدود 6 متر، از دست آنها فرار میکنند. آنها همچنین میتوانند با استفاده از هر چهار پا شنا کنند. هنگامی که احساس خطر میکنند، خرگوش صحرایی دمسیاه قسمت زیرین و روشن دم خود را به نمایش میگذارد تا شکارچیان را گیج کند و به خرگوشهای صحرایی نزدیک هشدار دهد.
تولیدمثل و فرزندان خرگوش صحرایی دمسیاه
فصل جفتگیری خرگوش صحرایی دمسیاه به منطقهای که در آن زندگی میکند بستگی دارد. در مناطق سردتر، جفتگیری از زمستان تا تابستان ادامه دارد و دو فصل اوج تولیدمثل وجود دارد. در آب و هوای گرمتر، تولیدمثل در تمام طول سال انجام میشود. نرها برای جلب توجه مادهها، یکدیگر را تعقیب کرده و به سمت هم میپرند. جفتگیری باعث تحریک تخمکگذاری در ماده میشود. دوره بارداری بین 41 تا 47 روز طول میکشد.
در مناطق گرم، خرگوشهای صحرایی تعداد زایمان بیشتری دارند، اما تعداد نوزادان در هر زایمان کمتر است. در قسمت شمالی محدوده زندگی آنها، به طور متوسط 4.9 نوزاد در هر زایمان به دنیا میآیند، در حالی که در منطقه جنوبی، این تعداد به طور متوسط فقط 2.2 نوزاد است. ماده ممکن است یک فرورفتگی کمعمق در زمین ایجاد کرده و آن را با خز خود به عنوان لانه بپوشاند یا ممکن است در یک فرورفتگی از قبل موجود زایمان کند. نوزادان با چشمان باز و پوشش کامل مو به دنیا میآیند و تقریباً بلافاصله پس از تولد قادر به حرکت هستند. مادهها به نوزادان خود شیر میدهند، اما از آنها محافظت نمیکنند یا به طور کلی از آنها مراقبت نمیکنند. نوزادان در حدود 8 هفتگی از شیر گرفته میشوند. آنها حداقل یک هفته پس از ترک لانه با هم میمانند. نرها در سن 7 ماهگی به بلوغ جنسی میرسند. در حالی که مادهها نیز تقریباً در همین سن بالغ میشوند، معمولاً تا سال دوم زندگی خود تولیدمثل نمیکنند. به دلیل شکارچیان فراوان و همچنین ابتلا به بیماریهای متعدد، تعداد کمی از خرگوشهای صحرایی دمسیاه از سال اول زندگی خود جان سالم به در میبرند. با این حال، آنها میتوانند 5 تا 6 سال در طبیعت زندگی کنند.
وضعیت حفاظتی خرگوش صحرایی دمسیاه
اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) وضعیت حفاظتی خرگوش صحرایی دمسیاه را در رده "کمترین نگرانی" طبقهبندی میکند. اگرچه این خرگوش صحرایی هنوز نسبتاً رایج است، اما جمعیت آن در حال کاهش است.
تهدیدات پیش روی خرگوش صحرایی دمسیاه
خرگوش صحرایی دمسیاه با تهدیدات متعددی روبرو است. زیستگاه آن به دلیل توسعه مسکونی و تجاری، کشاورزی و جنگلزدایی کاهش یافته و تکهتکه شده است. در بسیاری از مناطق، به عنوان یک آفت کشاورزی مورد آزار و اذیت قرار میگیرد. تغییرات در جمعیت شکارچیان، بیماریها و گونههای مهاجم نیز بر این گونه تأثیر میگذارند. در برخی مناطق، گربههای وحشی جمعیت خرگوشهای صحرایی را تحت تاثیر قرار میدهند. این احتمال وجود دارد که تغییرات آب و هوایی نیز بر خرگوش صحرایی دمسیاه تأثیر بگذارد.
خرگوش صحرایی دمسیاه و انسانها
خرگوشهای صحرایی برای شکار، کنترل آفات و غذا شکار میشوند. با این حال، از شکار خرگوشهای صحرایی دمسیاه اغلب اجتناب میشود، زیرا آنها ناقل بسیاری از انگلها و بیماریها هستند. خرگوشهای صحرایی مرده باید با دستکش جابجا شوند تا از قرار گرفتن در معرض بیماریها جلوگیری شود. گوشت آنها باید به طور کامل پخته شود تا انگلها از بین بروند و از عفونت با تولارمی (تب خرگوش) جلوگیری شود.
