نوترینو چیست؟ ذرهای شبحوار از دنیای ذرات بنیادی
نوترینو یک ذره بنیادی است که بار الکتریکی ندارد، تقریباً با سرعت نور حرکت میکند و تقریباً بدون هیچ برهمکنشی از میان ماده معمولی عبور میکند. به همین دلیل، اغلب به آن "ذره شبحوار" میگویند.
نوترینوها در جریان واپاشی رادیواکتیو ایجاد میشوند. این واپاشی در سال ۱۸۹۶ توسط هنری بکرل مشاهده شد، زمانی که او متوجه شد برخی اتمها الکترون ساطع میکنند (فرآیندی به نام واپاشی بتا). در سال ۱۹۳۰، ولفگانگ پاولی توضیحی برای منشأ این الکترونها ارائه داد، بدون اینکه قوانین پایستگی نقض شوند. او پیشنهاد کرد که ذرهای بسیار سبک و بدون بار به طور همزمان در طول واپاشی ساطع میشود. نوترینوها از طریق برهمکنشهای رادیواکتیو مانند همجوشی هستهای خورشیدی، ابرنواخترها، واپاشی رادیواکتیو و برخورد پرتوهای کیهانی با جو زمین تولید میشوند.
انریکو فرمی نظریه کاملتری از برهمکنشهای نوترینو ارائه داد و اصطلاح "نوترینو" را برای این ذرات ابداع کرد. گروهی از محققان در سال ۱۹۵۶ نوترینو را کشف کردند، دستاوردی که بعداً جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۹۵ را برای آنها به ارمغان آورد.
سه طعم نوترینو: الکترون، میون و تاو
در واقع سه نوع نوترینو وجود دارد: نوترینو الکترونی، نوترینو میونی و نوترینو تاو. این نامها از "ذره همراه" آنها در مدل استاندارد فیزیک ذرات گرفته شدهاند. نوترینو میونی در سال ۱۹۶۲ کشف شد و جایزه نوبل سال ۱۹۸۸ را به دست آورد. این جایزه ۷ سال قبل از دریافت جایزه نوبل برای کشف نوترینو الکترونی اهدا شد.
آیا نوترینو جرم دارد؟
پیشبینیهای اولیه حاکی از آن بود که نوترینو ممکن است جرمی نداشته باشد. اما بررسیهای بعدی نشان داد که نوترینو دارای مقدار بسیار کمی جرم است، اما جرم آن صفر نیست. نوترینو دارای اسپین نیمهصحیح است، بنابراین یک فرمیون است. همچنین، یک لپتون خنثی از نظر الکتریکی است، بنابراین نه از طریق نیروی قوی و نه الکترومغناطیسی برهمکنش میکند، بلکه فقط از طریق نیروی هستهای ضعیف تعامل دارد.
- فیزیک
- علم
