نقطه ذوب در شیمی: تعاریف، تفاوت‌ها و هر آنچه باید بدانید

نقطه ذوب چیست؟

نقطه ذوب یک ماده، دمایی است که در آن حالت جامد و مایع ماده در تعادل با یکدیگر قرار دارند. به بیان ساده‌تر، نقطه ذوب دمایی است که ماده از حالت جامد به حالت مایع تبدیل می‌شود. این تعریف هم برای مواد خالص و هم برای محلول‌ها کاربرد دارد.

نکته مهم این است که نقطه ذوب به فشار وابسته است و باید هنگام گزارش، مقدار فشار مشخص شود. معمولاً جداول نقطه ذوب، مقادیر را برای فشار استاندارد (مثلاً 100 کیلوپاسکال یا 1 اتمسفر) ارائه می‌دهند.

گاهی اوقات به نقطه ذوب، نقطه مایع شدن نیز گفته می‌شود.

تفاوت نقطه ذوب و نقطه انجماد

نقطه انجماد (یا نقطه تبلور) دمایی است که در آن یک مایع به جامد تبدیل می‌شود - یعنی دقیقاً عکس فرایند ذوب.

نکته جالب اینجاست که نقطه انجماد و نقطه ذوب لزوماً در یک دما رخ نمی‌دهند. دلیل این تفاوت این است که برخی مواد (مانند آب) پدیده "فوق‌سرمایش" (Supercooling) را تجربه می‌کنند. به این معنی که ممکن است در دمایی بسیار پایین‌تر از نقطه ذوب خود منجمد شوند.

به همین دلیل، نقطه ذوب به عنوان یک ویژگی مشخصه برای یک ماده در نظر گرفته می‌شود، در حالی که نقطه انجماد همیشه اینطور نیست.